Demir, kaba inşaatın en pahalı kalemlerinden biri. Bu yüzden %8 ile %2 fire arasındaki fark, orta ölçekli bir şantiyede ciddi bir rakama denk geliyor.
İki kaynağı var: kesim artıkları ve yanlış bindirme boyu. İkincisi çoğu zaman fark edilmez çünkü "fazladan" bırakılan demir hurdaya gitmez, betonun içinde kalır — ama parası ödenmiştir.
Kepez’deki toplu konut işlerinde kat planı defalarca tekrar ediyor. Demiri kat kat değil blok bazında toplu kesince 12 metrelik çubuktan fire neredeyse sıfıra iniyor. Bu tek başına fire oranını %8’den %2’nin altına indirebiliyor.
Projede yazandan uzun bindirme yapmak yaygın bir alışkanlık ama binlerce metre donatıda tonlarca fazla demir demektir. Tersi ise taşıyıcı riski. Doğrusu projedeki değeri birebir uygulamak.
Gazipaşa gibi bütçe hassasiyeti yüksek yerlerde fire doğrudan hissediliyor. Küçük ölçekli işlerde bile çap bazında metraj çıkarmak farkı gösteriyor.